Vrijwel elke Nederlander die ooit een lening, creditcard of telefoonabonnement op afbetaling heeft afgesloten, staat geregistreerd bij het BKR (Bureau Krediet Registratie). Toch weten verrassend weinig mensen — en zelfs adviseurs in opleiding — wat die registratie precies inhoudt. In dit artikel leggen we uit hoe het BKR werkt, wat die gevreesde 'A-codering' betekent, en hoe het je advies aan klanten beinvloedt.
Wat registreert het BKR precies?
Het BKR registreert alle kredieten boven de 250 euro. Dit wordt de 'positieve registratie' genoemd — het feit dat je een krediet hebt is op zichzelf niet negatief. Een hypotheek, persoonlijke lening, doorlopend krediet, creditcard of private lease: ze staan allemaal geregistreerd.
De registratie bevat het type krediet, het oorspronkelijke bedrag, de startdatum en de naam van de kredietverstrekker. Wat er niet in staat: je betaalgeschiedenis zolang je netjes betaalt. Pas als er iets misgaat, komen de bijzonderheidsregistraties in beeld.
A-codering: wanneer en wat het betekent
Een A-codering (achterstandscodering) wordt geplaatst wanneer je twee maanden of langer achterloopt met je betalingen. De kredietverstrekker is wettelijk verplicht om dit te melden aan het BKR.
Een A-codering is een serieus signaal. Het betekent dat je structureel niet aan je betalingsverplichtingen voldoet. Andere kredietverstrekkers zien dit wanneer ze een BKR-toets doen bij een nieuwe aanvraag. In de praktijk wordt een nieuwe lening of hypotheek met een actieve A-codering bijna altijd afgewezen.
De gevolgen reiken verder dan krediet alleen. Sommige verhuurders en werkgevers (in de financiele sector) voeren ook BKR-controles uit.
H-codering en andere bijzonderheden
Heb je een achterstand volledig ingelopen? Dan wordt de A-codering omgezet naar een H-codering: 'herstel'. Dit betekent dat de achterstand is opgelost, maar de registratie blijft nog wel zichtbaar.
Andere coderingen die je kunt tegenkomen zijn de code 2 (schuldsanering of WSNP), code 3 (het krediet is opeisbaar gesteld door de verstrekker) en code A2 (achterstand bij een schuldsanering). Elke codering vertelt een ander verhaal over de financiele situatie van een klant.
Hoe lang blijft een BKR-registratie staan?
Een positieve registratie (zonder bijzonderheden) wordt vijf jaar na de einddatum van het krediet verwijderd. Sluit je een lening af in 2020 en los je die volledig af in 2024, dan verdwijnt de registratie in 2029.
Bij een A- of H-codering geldt een bewaartermijn van vijf jaar na de einddatum van het krediet. De einddatum is het moment waarop het krediet volledig is afgelost of beeindigd. In de praktijk kan een negatieve registratie dus behoorlijk lang meelopen — zeker als het krediet na de achterstand nog jaren doorloopt.
Belangrijk voor adviseurs: een klant die beweert 'schoon' te zijn bij het BKR, kan nog steeds een oude registratie hebben die vijf jaar na einddatum pas verdwijnt.
BKR in je advies: hypotheek en consumptief krediet
Voor het WFT Consumptief Krediet-examen moet je precies kunnen uitleggen in welke gevallen een krediet bij het BKR wordt geregistreerd en welke gevolgen de verschillende coderingen hebben. Dit is toetsterm Ic.6 in de officiele toetstermen.
Maar ook bij hypotheekadvies speelt het BKR een rol. Een lopend consumptief krediet verlaagt de maximale hypotheek, omdat het meetelt als financiele verplichting in de berekening. Een A-codering kan een hypotheekaanvraag blokkeren, zelfs als de achterstand inmiddels is hersteld.
Een goede adviseur bespreekt het BKR proactief met de klant. Vraag altijd om een recent BKR-overzicht bij de start van het adviesproces — het voorkomt verrassingen later in het traject.